Czym jest smog?

Czym jest smog?

Sezon grzewczy w pełni i niestety smutną tradycją stają się doniesienia o smogu unoszącym się nad wieloma miastami w całej Polsce. Jednych ogarnia panika, innych bezradność, a jeszcze inni ignorują lub lekceważą problem. W dzisiejszym wpisie postaramy się odpowiedzieć na pytania, czym jest i skąd się bierze smog, gdzie pojawia się najczęściej, a przede wszystkim co możemy zrobić, by było go mniej oraz gdy już się pojawi.

Czym jest i skąd bierze się smog?

Pochodzenie smogu w prosty sposób wyjaśnia etymologia tego słowa. Pochodzi ono od dwóch angielskich słów: smoke – dym oraz fog – mgła. Smog pojawia się, gdy naturalnie tworząca się mgła miesza się z dymem, gazami i zanieczyszczeniami powietrza wywołanymi działalnością człowieka. Za największych trucicieli uznaje się obecnie tak zwane „kopciuchy”, czyli domowe piece starego typu, nieposiadające żadnych filtrów, w których można palić dosłownie wszystkim – od węgla po śmieci. Oczywiście nie jest tak, że tylko kopciuchy odpowiadają za smog. Przez cały rok rozmaite pyły emitowane są również przez przemysł (w tym działalność elektrowni i elektrociepłowni opartej w Polsce o spalanie węgla) oraz transport. Nie inaczej jest w okresach występowania mgły, a więc i powstawania smogu.

Gdzie i kiedy pojawia się smog?

WHO szacuje, że aż 36 spośród 50 najbardziej dotkniętych problemem smogu w Europie znajduje się w Polsce. Smog pojawia się najczęściej w okresie grzewczym (jesień-zima), gdyż to wtedy w naturalny sposób pojawia się najwięcej mgieł, a także zwiększa się potrzeba ogrzewania domów i mieszkań, a więc wzrasta liczba pyłów emitowanych przez człowieka. Niestety lato i wiosna nie są całkiem wolne od smogu. Choć występuje on rzadziej, to również wtedy możemy obserwować pojawianie się mgieł związane z parowaniem wody.

Smog tworzy się najczęściej w słabo wentylowanych przestrzeniach zamieszkałych przez człowieka. Są to miasta, w których nie zadbano o odpowiednią cyrkulację powietrza, czyli bez opamiętania stawiano np. wysokie bloki, a więc mgła, na której osadzają się pyły, nie może być w naturalny sposób rozwiana, a także miejscowości położone w kotlinach, gdzie mgła i pyły napotykają na naturalne przeszkody (wniesienia) i osadzają się nad miastami.

Niestety można zaobserwować również zjawisko smogu napływowego, czyli takiego, który wytworzony został na jednym obszarze i został przewiany nad drugi, dlatego tak ważne, aby ze smogiem walczyć solidarnie.

Czy smog jest szkodliwy?

Tak, jest i to bardzo. Upraszczając medyczne rozważania, nikt nie będzie chyba zaskoczony, jeżeli powiemy, że wdychanie spalin nie jest zdrowe… Szacuje się, że w Polsce z tego powodu umiera 45-48  tysięcy osób rocznie. Najbardziej narażone są dzieci, osoby starsze i kobiety w ciąży, czyli ci, którzy są najmniej odporni.

Wśród chorób powodowanych przez smog wymienia się najczęściej:

– astmę i rozmaite alergie,

– niewydolność oddechową,

– choroby serca,

– nowotwory,

– ogólne obniżenie odporności.

Jak walczyć ze smogiem?

Podstawową kwestią jest wymiana wszystkich kopciuchów na piece nowej generacji i maksymalne uszczelnienie domów i okiem, żeby ciepło (i pieniądze) nie uciekało kominem. Wiemy, że to wiąże się z niebagatelnym wydatkiem, ale to konieczne, aby każdy z nas zadbał o jakość i źródło ciepła w swoim domu. Obecnie na pracę tego typu można uzyskać dofinansowanie od państwa lub gminy. Warto zapytać o to w urzędzie właściwym dla swojego miejsca zamieszkania. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej prowadzi też program Czyste Powietrze, w ramach którego można uzyskać dofinansowanie aż do 53 tys. zł! Więcej o programie dowiecie się tu: http://www.nfosigw.gov.pl/czyste-powietrze/o-programie-czyste-powietrze-/

Każdy z nas możliwie jak najczęściej powinien zrezygnować z jazdy samochodem i przesiąść się też do komunikacji miejskiej lub na rower, aby ograniczyć emisję gazów związaną z transportem w mieście. Ważne jest również ograniczenie konsumpcji, czyli też ograniczanie własnego śladu węglowego, o czym więcej pisałyśmy tu: https://ekowymiar.pl/czym-jest-slad-weglowy/ Dzięki naszym działaniom, możemy wpłynąć na skalę produkcji i przemysłu, a także wywrzeć presję do zmian, a to bardzo dużo!

Co robić, gdy smog jednak się pojawi?

Niestety tutaj możemy działać już tylko doraźnie ☹ Przede wszystkim należy unikać kontaktu z pyłami, a co za tym idzie ograniczyć aktywność na powietrzu do minimum. Nie należy w tym czasie spacerować, ani biegać poza siłownią. Jeżeli musicie już wyjść na zewnątrz, możecie się wspomóc maską antysmogową.

Co ważne, domów w czasie smogu nie wolno wietrzyć, aby zanieczyszczeń nie wpuszczać do środka. Można włączyć oczyszczacz powietrza, ale pamiętajcie, by z tym nie przesadzać. W końcu to kolejne urządzenie elektryczne pobierające prąd (w Polsce pochodzący ze spalania węgla), a więc pomaga tylko w obrębie Waszego mieszkania. Dobrym rozwiązaniem jest posiadanie w domu roślin, które są naturalnymi oczyszczaczami 😊 Są to na przykład: draceny odwrócona i wonna, sansewieria gwinejska i skrzydłokwiat.